Genetyka na światowym poziomie

Genetyka na światowym poziomie

Prof. dr hab. Jan Lubiński, najbardziej znany polski genetyk, pokazuje, że w Szczecinie można z powodzeniem prowadzić działalność naukową i innowacyjny biznes na światowym poziomie.

Prof. Lubiński jest kierownikiem Katedry Onkologii, Zakładu Genetyki i Patomorfologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego oraz założycielem Międzynarodowego Centrum Nowotworów Dziedzicznych. O jego dorobku naukowym obejmującym kilkanaście patentów i ponad 300 publikacji świadczy najwyższy w Polsce indeks Hirscha (wynoszący 50) w dziedzinie nauk medycznych. Indeks ocenia wagę dorobku naukowego, uwzględniając liczbę cytowań prac naukowych autora. Wydawane przez Centrum czasopismo naukowe „Nowotwory dziedziczne w praktyce” (Hereditary Cancer in Clinical Practice) jest jednym z dwóch na świecie periodyków specjalistycznych poświęconych dziedzinie nowotworów dziedzicznych.

Profilaktyka poparta badaniami

Praktyczny aspekt badań prof. Lubińskiego to niezwykle szerokie badania genetyczne, które pozwalają wykrywać mutacje genów, które w zwiększają ryzyko zachorowania na nowotwory.

– Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, jak dużo osiągnęliśmy w Międzynarodowym Centrum Nowotworów Dziedzicznych, gdzie nauka idzie szeroką drogą do praktyki. Testy BRCA1, BRCA2, związane z ryzykiem zachorowania na raka piersi, panel wysokiego ryzyka raka prostaty, nowy gen dla raka piersi, to wszystko są rzeczy, które zostały odkryte w Szczecinie. To są patenty, które zostały lub zostaną wdrożone w życie. To my wprowadziliśmy pierwszy populacyjny screening, czyli badania genetyczne na szeroka skalę - mówi genetyk.

Nasze centrum zaczynało od zera, a dziś nasz budżet sięga 10 mln zł. rocznie. Jesteśmy ośrodkiem badawczym wyróżniającym się w świecie.

Najnowsze badania prof. Lubińskiego dotyczą raka piersi u kobiet z grupy wysokiego ryzyka w zależności od poziomu mikroelementów (selen, żelazo, cynk) w organizmie. Regulacja poziomu tych substancji w zależności od predyspozycji genetycznych może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia nowotworu.

– Personalizacja leczenia pacjenta, to kolejny aspekt naszych działań, które staramy się rozwijać na szeroką skalę - mówi kierownik Międzynarodowego Centrum Nowotworów Dziedzicznych.

Innowacyjny biznes

Jan Lubiński jest też założycielem i prezesem notowanej na rynku NewConnect spółki Read Gene. Firma zajmuje się głównie diagnostyką przy użyciu badań genetycznych oraz chemoprewencją. Jej innowacyjność polega na zdefiniowaniu pacjentów pod względem genetycznym i dostosowaniu profilaktyki do ich indywidualnego profilu. Read Gene oferuje swoim klientom testy DNA, konsultacje lekarskie, suplementy diety.

– Po długiej i mozolnej pracy udało nam się przenieść ideę naukową na rynek komercyjny. To rzadko spotykany u nas przypadek - tłumaczy prof. Lubiński i przyznaje, że przyszłość na szczecińskim rynku mają projekty nisko kapitałochłonne, posiadające przede wszystkim pomysł i dobrą organizację. - Nasze projekty startowały od zera. Wszystko co osiągamy w biznesie wymaga zdobywania doświadczenia i przychodzi w czasie.

Budować można nawet na pustyni

Zdaniem Jana Lubińskiego nie ma znaczenia, czy studiuje się w Polsce, w Anglii czy w Stanach Zjednoczonych, na PUM-ie czy na Oxfordzie. Ważne, żeby wiedzieć co chce się robić w życiu: - Ja wręcz jestem pewien, że pracując w Stanach nie dokonał bym tak wiele w dziedzinie genetyki klinicznej. Dlaczego? Dlatego, że konkurencja jest tam bardzo duża, a my odkryliśmy tutaj w naszej dziedzinie pustynię. Po drugie sprzyja nam fakt, że genetykę łatwo się uprawia w populacjach homogennych, a do takich należy Polska.

Prof. Lubiński podkreśla, że do sukcesu kierowanego przez niego Międzynarodowego Centrum Nowotworów Dziedzicznych przyczynili się członkowie jego zespołu.

– Ci najbardziej wartościowi pozostali u nas na stałe. 10 profesorów z którymi obecnie współpracuje, to ludzie, których prowadzę od pierwszego roku studiów - mówi prof. Lubiński, który podczas kariery naukowej wypromował już ponad 20 doktorów i 13 doktorów habilitowanych.